เจน นำชัยศิริ : เส้นทางสู่ประธานสภาอุตสาหกรรม

นายเจน นำชัยศิริ ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ผู้มุ่งมั่นในการทำงานเพื่อสังคม และยกระดับอุตสาหกรรมไทยให้มีศักยภาพในการแข่งขันในตลาดระดับสากล เร่งสร้างความร่วมมือในภาคอุตสาหกรรมไทยสู่การขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศให้เติบโตอย่างยั่งยืนได้เล่าถึงเส้นทางของการก้าวมาสู่การเป็นประธานสภาอุตสาหกรรมอย่างภาคภูมิใจว่า

ตั้งแต่เรียนจบจนเข้าทำงานก็อยู่ในแวดวงอุตสาหกรรมมาโดยตลอด ทำให้มีโอกาสเข้ามาช่วยงานในสภาอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง เมื่อตอนที่ได้รับตำแหน่งกรรมการผู้จัดการใหญ่ที่บริษัท ก็มีหน้าที่ที่จะออกมาร่วมประชุมและทำกิจกรรมกับทางสภาอุตสาหกรรม ซึ่งก็ทำให้ได้รู้จักกับคนในวงการอุตสาหกรรมมากขึ้น เริ่มแรกจากอุตสาหกรรมสิ่งทอ หลังจากที่เข้ามาร่วมกิจกรรมกับทางสภาอุตสาหกรรมก็เห็นเพื่อนร่วมอุตสาหกรรมอื่นๆ รวมทั้งได้เข้าไปร่วมกับอุตสาหกรรมพลังงาน แล้วก็เปลี่ยนมาเป็นสภาบันพลังงาน ก็ทำให้ได้รู้จักคนในวงการพลังงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งทางหน่วยงานราชการที่ดูแลในเรื่องนี้แล้วก็การกำหนดนโยบายต่างๆ เกี่ยวกับเรื่องของพลังงาน สาเหตุที่เข้ามาร่วมงานกับพลังงานก็เพราะว่าเบื้องหลังของการศึกษามาทางด้านนี้ ผมจบมาทางวิศวกรรมเครื่องกลเน้นมาเรื่องการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพก็ถึงได้เข้าไปร่วมที่สถาบันพลังงาน แล้วก็ได้บริหารสถาบันพลังงาน จนกระทั่งมีความแข็งแรงเป็นที่ยอมรับของทั้งหน่วยงานราชการแล้วก็หน่วยงานเอกชน

หลังจากนั้นก็เข้าไปร่วมบริหารของสถาบันน้ำเพื่อความยั่งยืน เข้าไปสร้างเครือข่าย ไปวอร์รูม มีส่วนร่วมในการบริหารการจัดการน้ำระดับประเทศอีกกว่า 10 กว่าหน่วยงานด้วยกัน ก็ทำให้การวางแผนหรือข้อเสนอแนะจากทางภาคเอกชนภาคอุตสาหกรรมไปยังภาครัฐเกี่ยวกับการบริหารจัดการน้ำ จึงได้รับการยอมรับแล้วก็ได้นำเทคโนโลยีต่างๆที่มีพันธมิตร ไม่ว่าจะเป็นประเทศออสเตรเลีย ประเทศอิสราเอล หรือประเทศแคนนาดา เป็นต้น ได้นำมาช่วยสมาชิกในการบริหารจัดการน้ำให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น อันนั้นก็เป็นความภาคภูมิใจที่ได้ทำมา ส่วนเรื่องของหลักการทำงาน สำคัญตรงที่ต้องทำทุกอย่างอย่างมีสติ และต้องรู้ว่า ณ ขณะใดขณะหนึ่งเรากำลังทำอะไรอยู่ เพื่อให้การทำงานหรือการตัดสินใจก็ดี ให้อยู่บนพื้นฐานของผลประโยชน์ที่ถูกต้อง ไม่ใช่เอาผลประโยชน์ส่วนตัวมาเป็นพื้นฐาน ถ้าเราทำงานในตำแหน่งที่เป็นส่วนรวมเราก็ต้องเอาผลประโยชน์ส่วนรวมเป็นที่ตั้ง อันนี้คือหลักการที่ผมยึดมาตลอด

นายเจน กล่าวต่อว่า ในช่วงปีกว่าๆ ที่ทำมาก็พยายามสร้างรากฐานของการเปลี่ยนแปลง เพราะทุกเทคโนโลยีใหม่ที่มันเกิดขึ้น มันก็อาจทำให้การทำธุรกิจของเรามันเปลี่ยนแปลงไป วิธีการเดิมๆอาจจะใช้ไม่ได้ การทำแบบเดิมอาจจะไม่ได้เป็นการตอบโจทย์ของลูกค้าในปัจจุบัน เพราะฉะนั้น ในยุคเทคโนโลยีดิจิตอลกำลังเข้ามา การผลิตต่างๆ อุตสาหกรรมต่างๆ ต้องมีการปรับตัว เพราะฉะนั้นเราถึงได้ชูโมเดลอุตสาหกรรม 4.0 ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมที่ใช้เทคโนโลยีดิจิตอลมาช่วยในการบริหารการผลิต ช่วยในการเก็บข้อมูลต่างๆ ช่วยในการวิเคราะห์เพื่อทำให้การผลิตของเรามีความแม่นยำ และทันต่อเหตุการณ์ ซึ่งอันนี้เป็นความสำคัญมาก เพราะฉะนั้นอุตสาหกรรมถ้าไม่ปรับตัวไปในทิศทางนี้ ก็มีโอกาสที่เราจะสูญเสียความสามารถในการแข่งขัน ตรงนี้จึงเป็นเป้าหมายที่อยากจะทำให้เกิดขึ้น

เกี่ยวกับอุตสาหกรรม 4.0

อุตสาหกรรม 4.0 คือ Digital Manufacturing การนำระบบดิจิตอลเข้ามาช่วยในกระบวนการผลิต หรือนำมาช่วยในการควบคุมเครื่องจักร และสามารถสื่อสารกันได้ ในขณะเดียวกันก็มาช่วยในเรื่องของแวร์เฮ้าส์ (Warehouse) เรื่องของบริหารการตลาด เรานำตัวเลขที่เป็น Big Data มาวิเคราะห์ความต้องการของลูกค้าว่าลูกค้าชอบสินค้ายังไง และมีความถนัดอย่างไรอย่างนี้เป็นต้น หรือการนำเรื่องของ E-Commerce ช่องทางการจำหน่ายเอาเข้ามาช่วยในการผลิตเพื่อตอบสนองลูกค้าโดยตรงได้ เพราะบางทีลูกค้าต้องการสินค้าจำนวนเท่านี้ แต่เราผลิตจำนวนเท่านี้ไม่ได้ เราต้องผลิตเยอะกว่า ทำให้เกินความต้องการ ซึ่งอันนี้ก็กลายเป็นสต๊อก (Stock) เป็นต้น ซึ่งถ้าเป็นธุรกิจใหม่ๆ นั้น เรื่องพวกนี้คือต้นทุนที่ไม่จำเป็น ไม่ควรจะเกิดขึ้น ถ้าเราเอาระบบดิจิตอลเข้ามาช่วยก็จะทำให้การผลิตของเรามีความยืดหยุ่น สามารถลดต้นทุนส่วนของสต๊อก (Stock) ลงมาได้ นี่คืออุตสาหกรรม 4.0 หลายคนชอบบอกว่าอุตสาหกรรม 4.0 คือการใช้หุ่นยนต์ มันไม่ใช่ หุ่นยนต์นั้นตั้งแต่ระดับอุตสาหกรรม 3 ก็เริ่มใช้กันแล้ว เริ่มมีออโตเมชั่น ที่คนบอกว่าอุตสาหกรรม 4.0 จะทำให้คนตกงาน เป็นไปไม่ได้เลย แต่ตรงนี้กลับจะทำให้มีการสร้างอาชีพใหม่ๆ สร้าง System Integrator สร้างคนที่มาดูแลกำกับเครื่องจักรแล้วก็สร้างทักษะเกี่ยวกับเรื่องของช่างในรูปแบบใหม่ขึ้นมา ซึ่งมันดีกว่าเราไปติดกับอยู่กับเรื่องของรายได้ปานกลาง หรือเรื่องของการใช้แรงงานเพียงอย่างเดียว ซึ่งอันนี้ไม่น่าจะเป็นคำตอบของประเทศในยุคนี้

การปรับตัวของ SME กับอุตสาหกรรม 4.0

SME ของเราต้องมองออกไปนอกประเทศไทยให้มากขึ้น เพราะตัวเลขมันก็ฟ้องอยู่ว่า ประเทศไทย เศรษฐกิจเราโตอยู่ที่ 3% อย่างเก่งก็คงไม่เกิน 4% ในขณะที่ประเทศเพื่อนบ้านเราโตอยู่ที่ 6% -7% เช่น อินเดีย 7.2% จีน 6.7% เพราะฉะนั้นถ้าเรามองว่าโอกาสของการเจริญเติบโตมันจะต้องมาจากประเทศแถวนี้ เราก็ต้องเอาตัวไปผูกไว้กับประเทศพวกนี้บางส่วน แต่อาจจะไมได้ผูกไว้ทั้งหมด เพราะมันก็อาจจะมีความเสี่ยง แต่ว่าก็ต้องไปผูกกับพวกนี้ไว้บ้าง เช่น เรื่องของตลาด ถ้าเราจับตลาดพวกนี้ โอกาสที่จะโตในอัตราอย่างที่บอก พอเรามองอย่างนี้เราก็มองว่า เราจะทำยังไงให้ SME ของเราสามารถโตไปในตลาดส่งออก ก็จะมีปัจจัยในเรื่องของการทำความเข้าใน เรื่องของความต้องการ แล้วก็รสนิยมต่างๆ ของตลาดเหล่านี้ ซึ่งเราทำมาหลายปีละ เราทำมาตั้งแต่ต้นเลย ตอนที่เราก่อตั้งสถาบัน SMI เราก็ทำเรื่องนี้ตั้งแต่ต้น เพราะว่ามันก็จะมีกองทุนด้วย กองทุนที่จะนำเอา SME ของเราให้ไปรู้จักตลาดมาขึ้น ไปมองดูตลาดประเทศเพื่อนบ้านต่างเหล่านี้ เช่น จีน เป็นต้น เพราะฉะนั้นนี้เราทำมาตลอด พอมายุคช่วงใกล้ๆมานี้ เราก็เริ่มเน้นในเรื่องของการปรับประสิทธิภาพ เพราะตลาดอย่างเดียวอาจจะไม่พอ เราก็บอกว่า ถ้าคุณเห็นตลาดแล้ว  แล้วคุณต้องการพัฒนา คุณต้องผลิตเพื่อตอบโจทย์ตลาดเหล่านั้น มันมีเทคนิคการพัฒนานะ ยกตังอย่างเช่น เราก็พูดถึงเรื่องการลดต้นทุน Re-Manufacturing เป็นต้น เราก็นำเอาทีม Lean มาช่วยแนะนำ เอาผู้ประกอบการรายเล็กรายย่อยเขามาแล้วก็ศึกษาในเรื่อง Lean แล้วก็ทำ ผู้เชี่ยวชาญก็จะไปให้คำปรึกษาที่โรงงานเลย อันนี้เราก็ทำเป็นโครงการนำร่อง ก็ประสบความสำเร็จมาระยะหนึ่ง และตอนนี้เราก็ยังทำอย่างต่อเนื่อง

ความรู้สึกที่ได้รับรางวัล "วิศวกรรมจุฬาดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2560"

รางวัลดังกล่าวที่ผมเพิ่งได้รับมานั้น ถือเป็นการยอมรับและให้เกียรติจากเพื่อนร่วมวิชาชีพ แล้วก็ผ่านการศึกษาในระดับใกล้เคียงกัน ผ่านการศึกษาจากสถาบันเดียวกัน ถือว่าเป็นรางวัลที่ภาคภูมิใจเป็นพิเศษ ส่วนเกณฑ์ในการพิจารณาก็น่าจะมาจากประวัติการทำงาน และผลงานที่ทำ แล้วอาจจะมองถึงเรื่องของประโยชน์ที่ทำต่อสังคม ทำประโยชน์ให้กับสถาบันการศึกษา ทำประโยชน์ให้กับวิชาชีพอย่างนี้เป็นต้น ทำให้รู้สึกภาคภูมิใจที่เป็นที่ยอมรับจนได้รับรางวัลดังกล่าว