กนอ. เตรียมยกระดับนิคมฯ ทั่วไทย สู่เมืองอุตฯเชิงนิเวศ 100% ปี 64 พร้อมมุ่งเป้ายกระดับสิ่งแวดล้อมอีอีซี หวังกระตุ้นลงทุน – คุณภาพชีวิตเพิ่ม

การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) เร่งผลักดันนิคมฯ ทั่วประเทศให้เข้าสู่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ โดยในปีนี้ ได้เตรียมผลักดันนิคมฯ ให้เข้าสู่การเป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ ระดับ Eco-Champion เพิ่มเติม 4 แห่ง ระดับ Eco-excellence 3 แห่ง และภายใน ปี 2564 จะผลักดัน 2 นิคมฯ ได้แก่ นิคมฯอาร์ไอแอล และนิคมฯ หนองแค ให้มีการยกระดับสู่ Eco-World Class รวมถึงผลักดันนิคมอุตสาหกรรมอื่นๆ ที่เปิดประกอบการอุตสาหกรรมแล้ว พัฒนาสู่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศในระดับ Eco-Champion อย่างทั่วถึง 100 % นอกจากนี้ ยังจะเร่งส่งเสริมนิคมอุตสาหกรรมในแถบอีอีซีให้เป็นมิตรกับสังคมและสิ่งแวดล้อมในระดับที่เข้มข้นขึ้น โดยเฉพาะในด้านการควบคุมมลพิษ การลดปริมาณกากของเสียและข้อร้องเรียน พร้อมทั้งผลักดันให้ชุมชนได้มีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางการอยู่ร่วมกัน โดยเริ่มตั้งแต่การจัดตั้งนิคมฯ จนถึงการตรวจสอบสถานประกอบการ

นายอัฐพล จิรวัฒน์จรรยา รักษาการผู้ว่าการการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย กล่าวว่า กนอ.ได้มุ่งผลักดันสถานประกอบการ และนิคมอุตสาหกรรมทั่วประเทศให้ร่วมกันยกระดับนิคมฯ สู่ “เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ” ซึ่งเป็นแนวคิดการพัฒนาอุตสาหกรรมที่ยั่งยืนในด้านคุณภาพชีวิต ชุมชน สิ่งแวดล้อม และสร้างความเจริญเติบโตให้แก่เศรษฐกิจของประเทศ โดยกำหนดพื้นที่เพื่อการยกระดับนโยบายดังกล่าวไว้ 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มพื้นที่อีอีซี  กลุ่มจังหวัดที่มีอุตสาหกรรมหนาแน่น และกลุ่มจังหวัดที่มีศักยภาพการพัฒนาอุตสาหกรรม พร้อมจัดทำหลักเกณฑ์เพื่อพัฒนาและยกระดับนิคมอุตสาหกรรมเข้าสู่แผนข้างต้น ไว้ 3 ระดับ คือ 1) ระดับ Eco-Champion หรือ นิคมฯที่มีการส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างเป็นระบบ 2) ระดับ Eco-excellence  ซึ่งเป็นนิคมฯ ระดับประเทศที่มุ่งสู่การยกระดับและการสร้างเครือข่ายในการพัฒนาอุตสาหกรรมและคุณภาพสิ่งแวดล้อมในพื้นที่โดยรอบ และ 3) ระดับ Eco-World Class นิคมฯ ระดับสากล ที่สามารถเป็นผู้นำการเป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศและเป็นที่พึ่งของชุมชนในการพัฒนาคุณภาพชีวิตและคุณภาพสิ่งแวดล้อม

นายอัฐพล กล่าวต่อว่า สำหรับในปัจจุบัน มีนิคมอุตสาหกรรม ที่ผ่านเกณฑ์เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศระดับ Eco-Champion แล้วจำนวน 22 แห่ง และ ระดับ Eco-excellence  จำนวน 1 แห่ง คือนิคมอุตสาหกรรมอาร์ไอแอล  ส่วนเป้าหมายในปี 2561 นี้ กนอ.ได้เตรียมผลักดันนิคมฯ ให้เข้าสู่การเป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ ระดับ Eco-Champion เพิ่มเติมอีก 4 แห่ง คือ นิคมฯ เหมราชชลบุรี  นิคมฯเหมราชอีสเทิร์นซีบอร์ด นิคมฯปิ่นทอง โครงการที่ 5 และนิคมฯแก่งคอย ระดับ Eco-excellence เพิ่มเติมอีก 3 แห่ง คือท่าเรืออุตสาหกรรมมาบตาพุด นิคมฯ หนองแค และนิคมฯ อมตะซิตี้ นอกจากนี้ ภายใน ปี 2564 ยังได้ตั้งเป้าผลักดัน 2 นิคมฯ ได้แก่ นิคมฯอาร์ไอแอล และนิคมฯ หนองแค ให้มีการยกระดับสู่ความเป็น Eco-World Class รวมถึงผลักดันนิคมอุตสาหกรรมอื่นๆ ที่เปิดประกอบการอุตสาหกรรมแล้วพัฒนาสู่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศในระดับ Eco-Champion อย่างทั่วถึง 100 % โดยมุ่งหวังในการสร้างภาพลักษณ์ที่ดี และความเชื่อมั่นในการกระตุ้นการลงทุนเพิ่มขึ้น ตลอดจนช่วยให้ประชาชนโดยรอบมีความพึงพอใจต่อคุณภาพชีวิตในระดับที่เป็นไปตามมาตรฐานของประเทศและระดับสากล

นายอัฐพล ยังได้กล่าวถึงการเติบโตของเศรษฐกิจและการพัฒนาอุตสาหกรรมในพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจในปี 2561 อีกว่า กนอ.จะรุกส่งเสริมและพัฒนานิคมอุตสาหกรรมในแถบอีอีซีให้เป็นมิตรกับสังคมและสิ่งแวดล้อม พร้อมส่งเสริมให้มีการพัฒนากระบวนการผลิตและยกระดับการรับรองอุตสาหกรรมสีเขียวให้เข้มข้นขึ้น โดยเฉพาะในด้านการควบคุมมลพิษ การลดต้นทุนวัตถุดิบ พลังงาน กากของเสีย ลดการร้องเรียน และการลดอุบัติภัย เพื่อให้คุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อมของคนในชุมชนที่อาศัยใกล้กับแหล่งอุตสาหกรรมสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างเกื้อกูล  นอกจากนี้ ยังได้พยายามผลักดันให้ชุมชนได้มีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางการอยู่ร่วมกัน โดยเริ่มตั้งแต่การจัดตั้งนิคมฯ การตรวจสอบสถานประกอบการ รวมทั้งการมีส่วนร่วมในการทำแผนป้องกันภัยในกรณีฉุกเฉิน เพื่อเป็นการสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้อย่างครอบคลุมทุกมิติ

สำหรับผู้ประกอบการที่สนใจรายละเอียด สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ กองประชาสัมพันธ์ การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ถนนนิคมมักกะสัน กรุงเทพฯ โทร. 02 2530561 หรืออีเมล investment.1@ieat.mail.go.th

หมายเหตุถึงกองบรรณาธิการ

การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการพัฒนาอุตสาหกรรมที่ยั่งยืน เพื่อสร้างความเจริญเติบโตให้แก่เศรษฐกิจของประเทศ โดยนำแนวคิด “Industrial Ecology หรืออุตสาหกรรมเชิงนิเวศ”เข้ามาใช้ในการพัฒนานิคมอุตสาหกรรม ภายใต้หลักการพึ่งพาอาศัยกัน (Symbiosis) และดำรงอยู่ได้อย่างยั่งยืนเป็นสำคัญของระบบนิเวศวิทยาในธรรมชาติมาพัฒนาต่อยอดเพื่อให้เหมาะสมกับการพัฒนานิคมฯ ของไทย โดยคำนึงถึงความปลอดภัยต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของชุมชน ตลอดจนการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมและการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืนเป็นสำคัญ

จากวิสัยทัศน์ของ กนอ. คือ “เป็นองค์กรนำ สร้างเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศที่มีดุลยภาพและยั่งยืน” จึงได้ประกาศนโยบายพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ รวมทั้งกำหนดเป้าหมายที่จะพัฒนา/ยกระดับนิคอุตสาหกรรมมุ่งสู่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ (Eco Industrial Town) อย่างชัดเจน โดยภายในปี 2562 ทุกนิคมอุตสาหกรรมจะต้องพัฒนาเข้าสู่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ ภายใต้การพัฒนาใน 5 มิติ คือ 1) มิติกายภาพ 2) มิติเศรษฐกิจ 3) มิติสังคม 4) มิติสิ่งแวดล้อม และ 5) มิติบริหารจัดการ

ทั้งนี้ กนอ. ได้จัดทำเกณฑ์การเป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศเป็น 3 ระดับ เพื่อพัฒนาและยกระดับนิคมอุตสาหกรรมเข้าสู่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ ดังนี้

1. ระดับ Eco-Champion เป็นนิคมฯที่มีการส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างเป็นระบบ เพื่อให้เกิดการอยู่ร่วมกันกับชุมชนโดยรอบอย่างผาสุก ซึ่ง กนอ. ได้นำข้อกำหนดคุณลักษณะมาตรฐานและเกณฑ์ตัวชี้วัดการเป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศใน 5 มิติ เช่น 1. ด้านกายภาพ พิจารณาจากพื้นที่สีเขียว 2. ด้านเศรษฐกิจ พิจารณาจากการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ 3. ด้านสิ่งแวดล้อม การติดตามตรวจสอบคุณภาพสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยอย่างเป็นระบบ 4. ด้านสังคม  พิจารณาจากการพัฒนาอุตสาหกรรม ที่ต้องมีความรับผิดชอบต่อสังคม 5.ด้านการบริหารจัดการ พิจารณาจากกาบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม

2. ระดับ Eco-excellence เป็นนิคมฯ ระดับประเทศที่มุ่งสู่การยกระดับและการสร้างเครือข่ายในการพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างยั่งยืน โดยต้องสามารถพัฒนายกระดับคุณภาพชีวิตชุมชนและคุณภาพสิ่งแวดล้อมในพื้นที่โดยรอบ ซึ่งการเป็น Eco-Excellence นิคมฯ จะต้องผ่านการประเมินด้วยตัวชี้วัดขั้น Eco-Champion ทุกด้าน และขั้น Eco-Excellence เพิ่มเติม ได้แก่ 1. ด้านกายภาพ พิจารณาจากการจัดทำแนวกันชนเชิงนิเวศ (Eco Belt) และ การขนส่งสีเขียว (Green logistic) 2. ด้านเศรษฐกิจ พิจารณาจากการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศและชุมชนโดยเชื่อมโยงกับฐานการผลิตในพื้นที่ 3. ด้านสิ่งแวดล้อม การใช้ระบบพึ่งพาอาศัย (Symbiosis) เพื่อเพิ่มผลผลิตและลดการเกิดของเสีย 4. ด้านสังคม พิจาณาจากการพัฒนาอุตสาหกรรมด้วยความรับผิดชอบต่อสังคมโดยคำนึงถึงคุณภาพชีวิตของพนักงานและชุมชน 5. ด้านการบริหารจัดการ พิจารณาจากการเผยแพร่ข้อมูลต่อสาธารณชนและความพึงพอใจในการเข้าถึงข้อมูลและได้รับการรับรองอุตสาหกรรมสีเขียวในระดับโรงงาน

3. ระดับ Eco-World Class เป็นนิคมฯ ระดับสากล ที่สามารถเป็นผู้นำในการเป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศและเป็นที่พึ่งของชุมชนในการพัฒนาคุณภาพชีวิตและคุณภาพสิ่งแวดล้อม โดยในการเป็น Eco-World Class นิคมฯ ต้องผ่านการประเมินระดับ Eco-Excellence และผ่านการประเมินด้วยตัวชี้วัด ขั้น Eco-World เพิ่มเติม ได้แก่ 1.ด้านกายภาพ พิจารณาจากการออกแบบก่อสร้างอาคารสีเขียว (Green Building) 2. ด้านเศรษฐกิจ พิจารณาจาก การพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศและชุมชน ด้วยการใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยี 3. ด้านสิ่งแวดล้อม พิจารณาจากการใช้ระบบประเมินประสิทธิภาพเชิงนิเวศ (Eco Efficiency) และการลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก 4.ด้านสังคม พิจารณาจากความร่วมมือของอุตสาหกรรมและชุมชนในการยกระดับสู่การเป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ 5.ด้านการบริหารจัดการ พิจารณาจาก Green network ระดับโรงงาน และการดำเนินงานของนิคมและโรงงานที่สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน เป็นต้น